Author Archives: MRG

Aina Villanger: Baugeids bok

Sanseleg mellomalder: Aina Villanger gir glimt inn i eit historisk verdsbilete som opnar nye perspektiv på korleis vi i dag tenkjer om kropp og kjensler, fridom og fellesskap.

I litteraturlista bak i Baugeids bok finn vi tittelen Sanselig senmiddelalder. Tittelen formulerer eit slåande trekk ved Aina Villanger si sjangeroverskridande andrebok: I ein fragmentarisk miks av historisk oppdagingsferd og skjønnlitterær innleving teiknar ho opp eit verdsbilete i skjeringspunktet mellom katolsk mystikartradisjon og norrønt vikingliv (rett nok i tidleg høgmellomalder). Det kjennest som at det er noko viktig å hente der, noko som manglar i vår moderne tid.

Visjonær kropp
Aina Villanger debuterte med langdiktet Langsang: et flytans habitat i 2012 og fekk positiv merksemd for denne skapingssoga i talemål frå Grenlandsområdet. Med Baugeids bok går ho vidare i uventa retningar, men viser den same interessa for opphav.

Boka tar utgangspunkt i livet til den historiske personen Baugeid Dagsdatter. Ho er nemd i Håkon Herdebreis saga fordi broren Gregorius Dagsson i 1161 vart gravlagd ved nonneklosteret i Gimsøy, kor Baugeid var abbedisse. Men meir enn ei historie om livshendingar – som det finst lite informasjon om – er boka ei innføring i eit anna verdsbilete.

Bruk av mat og urter som medisin er eit sentralt motiv, samt korleis ein såg for seg at kropp, psyke og ånd hang saman. Til dømes står det i lista «Råd mot reisesyke og vind i hjernen»: «Kylling kokt med isop kurerer melankoli, den tristheten som stammer fra uavbrutt vind og suges opp i hjernen.» Det slår meg kor sjølvsagt negative kjensler blir omtala som del av ein praktisk og fysisk situasjon. No for tida kan ein få inntrykk av at alle negative kjensler er teikn på veikskap eller sjukdom.

Kroppen er sentral òg i det religiøse livet. Spesielt minner den bramfrie skildringa av sanseleg lyst om at seksualangsten i konservative, religiøse miljø ikkje utan vidare kan projiserast bakover på forhistoria.

Villangers blanding av sakprosa og skjønnlitterære skildringar, lister med gode råd, draumar og notisar frå autentiske loggbøker, understrekar på sett og vis samanhengane mellom kropp og ånd, det konkrete og det imaginære. Men det fragmentariske gjer lesaropplevinga springande, slik vi berre i glimt kan skjøne ein så annleis mentalitet.

I eit kort sluttord skriv forfattaren at det meste i boka er funne opp, men at mykje også er funne i gamle bøker. Pedanten i meg skulle gjerne visst meir om kor representative formuleringane er for det historiske og kor den kreative ordsmeden har tatt over. Men litteraturlista skaper tillit til at forfattaren baserer seg på solide kjelder.

Fridom og fellesskap
Det er noko underleg frigjerande i møtet med eit verdsbilete så prega av kropp, med den sjølvsagde aksepten av at folk er ulike og dei svakare skilja mellom individ og fellesskap. I klosteret var alt, frå når ein kunne ete og kva, til bønneliv og kroppslege tilstander, ei sak for fellesskapet. Men har vi eigentleg større individuell fridom i dag? Normene treng ikkje vere svakare om dei er uformelle. Kanskje er ikkje fridom det viktigaste for eit godt liv, spørsmålet er snarare om grensene vi lever innanfor også tilbyr fellesskap.

Gimsøy kloster ligg i Villangers heimkommune, Skien, og utforskinga av livet i klosteret er òg lokalhistorie. Slik blir denne boka også uttrykk for det å søkje identitet i geografiske, historiske og kulturelle fellesskap. Samstundes formulerer Baugeids bok ei anna form for fridom; ei annleis estetisk oppleving gir òg eit nytt perspektiv på vår eiga tid.

Teksten er tidlegare publisert i Dag og Tid.

 

 

 


Inger Christensen: Hemmelighetstilstanden

Einsame substantiv og eigenrådige verb: Inger Christensen lar ord leike med ord og utfordrar konvensjonelle tenkjemåtar med filosofisk økoperspektiv.

Er kunst ei like naturlege uttrykksform for mennesket som lerkesong for lerkefuglen? Korleis kan diktaren oppleve «tilfeldighetenes ordnende virkning»? Kan jorda tilgi oss? Nyomsette essays av Inger Christensen stiller spørsmåla få har tenkt på å stille, og gir gode svar.

Danske Inger Christensen (1935–2009) er vidgjeten og elska, aller mest for diktsamlingane Alfabet (1981) og Sommerfugledalen (1991). Hemmelighetstilstanden kom ut i 2000 som hennar siste bok, ei samling av tekstar skrivne for ulike publikasjonar i perioden 1989 til 1994. Tematisk kretsar dei om ein akse som går frå metarefleksjon om eiga skriving via språkfilosofien mot vidare filosofiske refleksjonar om tid og stad. Men mest oppteken er forfattaren av poesien som ei erkjenningsform som vil uttrykkje det uendelege og tilfeldige ved livet – det som aldri heilt let seg fange.

Økologisk medvit
Også i form er dette ei samling som snarare går i spiral enn framover: Tekstane er ikkje ordna kronologisk, og fleire formuleringar og poeng er brukt fleire gongar. Til dømes finst Novalis-sitatet som tittelen på essaysamlinga er henta frå, i tre av tekstane: «Den ytre verden er en til hemmelighetstilstand oppløftet indre verden.» Denne uventa tanken, at det ikkje er den indre, men den ytre verden som representerer løyndomen, heng for Christensen nært saman med eit problem både poeten og andre som prøvar å skjøne samanhengane i verda støyter på: Vi er sjølv del av det vi prøvar å skjøne, og kan aldri sjå det utanfrå. Men det er òg ein sentral tanke at det ytre og det indre alltid heng saman i ei evig utveksling.

To aspekt ved tekstane er spesielt interessante, både fordi dei er sentrale i Christensens poesi og fordi dei høyrer naturleg saman i det synet på verda ho presenterer. Det eine er økoperspektivet.

Gjennom alle tekstane – som òg inkluderer eit dikt om døden – er Christensen oppteken av korleis alle aspekt av liv heng saman. Ho er spesielt oppteken av at skiljet mellom natur og kultur og synet på natur som økonomisk ressurs kan skape «en helt annen type fattigdom. En nådeløs verden.» Menneskeleg aktivitet har berre i løpet av nokre tusen år sett eit ein natur som er utvikla gjennom millionar av år, i fare.

Det undrar meg at omsetjar Camilla Groth i etterordet finn det naudsynt å slå fast at «Den underliggende øko-bevisstheten hennes er aldri påtrengende eller eksplisitt politisk, til det er essayene altfor dyptloddende.» Kor mykje økomedvit er påtrengjande? Og er ikkje ein påstand om at vi er i ferd med å øydeleggje livsgrunnlaget vårt eksplisitt politisk? Det er økomedvitet som meir enn noko anna gjer at Christensens tekstar er like relevante no som då dei vart skrivne.

Etterordet kunne godt ha fokusert meir på fakta enn på oppsummering av essaya. Men omsetjinga er fin. Eg stussa berre over éi setning med merkeleg bruk av den upresise formuleringa «i forhold til».

Verda i tal
Det andre spesielt interessante aspektet i boka er det Christensen skriv om tal som symbolsk orden. I essayet «Som øyet som ikke kan se sin egen netthinne» skriv ho at tal representerer strukturane verda er bygd av, medan ord representerer fenomena. Poesien nærmar seg talverda når ord blir brukt besvergande og rytmisk, og gjennom komposisjon, slik til dømes strukturen i Alfabet er inspirert av Fibonaccis talrekkje. Konklusjonen ho dreg er briljant: «Hvis tallene danner grunnstrukturen i et språklig verk (…), vil de uten videre opptre som en speiling av den sammenhengen språket ikke kan nå.»

Christensen har ein unik kombinasjon av brei kunnskap, sterk refleksjonsevne og språkøyre. Sjølv om ho skriv om mange former for erkjenning, viser ho at potensialet til å sameine erkjenning frå så mange dimensjonar særmerkjer poesien. Det finaste i heile boka er leiken med ord som også blir analyser: «Silke er et substantiv. Alle substantiver er svært ensomme.»

Teksten er tidlegare publisert i Dag og Tid.


Nora Eide: Familien din

Stramt om slakke familieband: Debutant Nora Eide er akkurat så nådelaus som ein god prosaist må vere.

Det er tydelege samanhengar mellom novellene i debutboka til Nora Eide, men menneska dei handlar om opplever lite fellesskap. Novellene har titlar som «Bestemoren din», «Etterkommerne dine» og «Moren din», og både første og siste tekst har overskrifta som også er boktittelen: Familien din. Isolert sett er det keisame formuleringar, men Eide veg opp for det med uventa tilnærmingar til emnet.

Form for mangel
Den første novella har tittelen «Foreldrene dine», men handlar om ei vaksen kvinne som skal møte sine potensielt nye foreldre. Ho har fått kontakt med dei via ei nettside der dei søkte etter ei vaksen dotter. I dei følgjande tekstane held Eide fram med å vise at det ofte kan vere sakn og smerte der den trygge og gode familiefellesskapen skulle ha vore. At familie kan vere vondt og vanskeleg som ingenting anna når ei dement bestemor dreg ned trusa fordi ho trur at barnebarnet er ein annan, eller når ei tenåringsjente betaler ein kamerat for å late som at han er broren hennar når ho har bursdag.

Nokre av tekstane er så korte at dei ikkje kan kallast noveller, og andre er i hovudsak bygd opp av replikkar. Eg var først skeptisk til dette skisseaktige preget, eg tenkte at forfattaren introdusere idéar utan å byggje dei ut til ordentlege historier.

Men fordi den tematiske samanhengen er så sterk, viser kvar tekst litt meir av kva som finst i skuggen av kjernefamilien. Ved å gjere det fragmentariske og springande til kompositorisk prinsipp, gir Eide form til den forvirrande og smertefulle mangeltilstanden som dysfunksjonelle relasjonar og svake sosiale band skaper.

Rett nok sit ikkje dei biletlege formuleringane alltid godt, som når ein baby blir omtala som «en pustende indrefilet». Men situasjonane som blir teikna opp er tydelege og poengterte. Sterkast er det å lese om dei urimeleg strenge foreldra i «Familiebandet ditt» og «Nærbutikken din». Her er Eide akkurat så nådelaus som ein god prosaist må vere.

Sett frå utsida
Familien vi kjem frå og den vi sjølv skal danne er emnet over alle andre i litteraturen, frå Adam og Eva til den psykologiske realismen som dominerer moderne romanar og noveller. Eide viser difor høge ambisjonar når ho på denne systematiske måten gir seg i kast med spørsmålet om kvifor familiefellesskapen er så viktig. I dei to siste tekstane nærmar ho seg også svar:

I den sidelange teksten «Ulykken din» blir ei bygd ramma av ei naturkatastrofe; eit jordras tar med seg mange bustadhus og to liv går tapt. Men for hovudpersonen, som tydelegvis ikkje hadde familie å misse, er dette ei god hending fordi det skaper ein fellesskap som er sterk nok til å inkludere også han. Det er effektiv og tankevekkjande lynprosa.

I den siste novella ser hovudpersonen på romantiske komediar for å overtyde seg sjølv om at også ho er del av ein fellesskap der ein lengtar etter kvarandre. Ho kjenner seg ofte meir som gass eller eit insekt enn ein person. Difor studerer ho «folk som har delt seg inn i grupper, rukket opp hånda, valgt hverandre uten at jeg visste at det skjedde». Ho vil så gjerne vere med, men veit ikkje korleis.

Mange er einsame i samfunnet vårt, og ein kan lure på om det er skuggesida av velstanden. Eide lukkast med å seie noko vesentleg om familien si rolle i dette, og ho gjer det med oppfinnsamheit, pasjon og presisjon.

Meldinga er tidlegare publisert i Dag og Tid.


Ingrid Melfald Hafredal: Harehjerte

Eit lett, men sikkert grep: Ingrid Melfald Hafredal skriv om livet på ein ungdomspsykiatrisk institusjon med innsikt og respekt.

Ingrid Melfald Hafredal går inn i eit høgaktuelt tema når ho i sin andre roman skriv om innlagde og tilsette ved ein psykiatrisk institusjon for ungdom. For sjølv om nordmenn ifølgje internasjonale kåringar skal vere lukkelegast i verda, viser tal frå Folkehelseinstituttet at det er fleire unge som har psykiske problem enn det var før, og auken er størst blant jentene. Heldigvis er også openheita om emnet aukande. NRK har portrettert unge som går i terapi i reality-seriane «Jeg mot meg» og «Stemmene i hodet», og i suksess-serien «Skam» er ein sentral person manisk-depressiv. Angst, depresjon,  schizofreni, anoreksi og sjølvmordstankar er òg viktige tema i samtidslitteraturen.

Flettverk av historier
Ingrid Melfald Hafredal debuterte med romanen Omveier i 2013. Tittelen på andreboka Harehjerte viser til korleis hjartet kan rase avgarde i angst sjølv om det ikkje finst ein ytre grunn til å vere redd. Slik har tenåringen Ida det kvar kveld når ho skal sove. Spesielt i skildringa av denne tilsynelatande veltilpassa jenta som stadig prøvar å ta livet av seg, viser Hafredal seg som ein  forfattar med blikk for dei komplekse samanhengane i både psyken og samspelet mellom menneske.

Det beste med romanen er likevel korleis Hafredal opnar for vidare refleksjon ved å flette saman historiene til menneske i ulike livsfasar. Det kan likne måten Helga Flatland fortel på i romantrilogien som startar med den mykje leste Bli hvis du kan. Reis hvis du må (2010).

Romanen har tre delar som kvar introduserer ei jente og hennar sjukdomshistorie, men som så hoppar mellom korte episodar i liva til både dei og andre ved institusjonen. Dei vi etter kvart blir best kjent med og som bind det heile saman, er den erfarne psykiataren Ørjan, den nytilsette miljøterapeuten Anne og sjukepleiaren Solveig, som nærmar seg pensjonsalder. Dei har også sitt å stri med, men blir viktige for ungdommane dei arbeider med.

«Jeg har lyst å bli som Ørjan, sier hun plutselig. Når jeg kommer ut herfra. Da vil jeg hjelpe andre, slik som han gjør». Det er Ida som seier dette til miljøterapeuten Anna, og etterpå får ein som lesar eit anna blikk på dei som jobbar ved institusjonen. Stammar deira faglege engasjement også frå personlege erfaringar?

Romanen blir ei påminning om kor fysisk og emosjonelt krevjande det er å jobbe med menneske som har det svært vanskeleg – det kan bli lite krefter igjen til livet utanfor jobben. For meg vart det tankevekkjande at dei som blir hjelparar fordi dei har hatt gått gjennom liknande problem sjølv, på ein måte blir verande i det same resten av livet, berre i ei anna rolle. Eg vil tru det kjennest meiningsfullt – men samtidig utset ein seg for nye psykiske påkjenningar.

Evne til å sjå andre
Hafredal viser både innsikt i og respekt for det store og vanskelege emnet psykisk liding er. Berre ein stad opplever eg at respekten nærmar seg berøringsangst: I omtalen av Thale, ei jente som kanskje er øydelagd for livet av overgrep, blir distansen for stor. Det kjem aldri fram kva ho faktisk har vore utsett for, berre at det er særs alvorleg, og ho blir ikkje synleg som menneske på same måte som dei andre. Her kunne forfattaren godt ha risikert meir.

Likevel: Hafredals reinskorne språk, saklege tone og lette, men sikre grep om dei ulike livshistoriene er overtydande. Ikkje minst verkar ho som ein forfattar med evne til å sjå andre og vilje til å fortelje dei viktige historiene. Det gir meg stor tru på den vidare forfattarskapen.

Tidlegare publisert i Dag og Tid.

 


Jean Echenoz: Lyn. En roman om Nikola Tesla

Kjapt og godt om geni: Lyn gir eit passande lynkjapt portrett av vekselstraum-oppfinnar Nikola Tesla.

Jean Echenoz nyttar seg av noko så gamaldags som ein autoral forteljar, altså ein slik som like godt kunne ha starta teksten med «Kjære lesar» – slik eg vanlegvis skriv bokmeldingar. Når han i tillegg ilar gjennom fakta summarisk og polemisk i lange, elegante periodar, er det som at alt eg les får ein lett ironisk, munter schwung:

«Etter å ha lært seg et halv dusin fremmedspråk på fem minutter og nærmest åndsfraværende tilbakelagt skolegangen ved å hoppe over annen hver klasse (…) skaffer han seg førsteplassen på første og beste polytekniske skole, langt hjemmefra, der han på et blunk tilegner seg grunnleggende kunnskaper i matematikk, fysikk, mekanikk og kjemi …»

Passe arrogant
Det er med andre ord perfekt samsvar mellom form og det serbiske geniet frå 1800-talet som er innhaldet: Nikola Tesla – som i denne romanen konsekvent vert kalla Gregor for å signalisere at forfattaren har nytta sin dikteriske fantasi så vel som kjende fakta – var geniet som fann opp vekselstraum og dermed gjorde det mogeleg å transportere elektrisk kraft over store avstandar. Han hadde også ideane til det meste av grunnlaget for den teknologiske revolusjonen, som radio, radar, fjernstyring, laser og så bortetter.

Gregor var ikkje ein jordnær, fornuftig og stabil person med utprega sosiale evner, han var akkurat så skjør, arrogant og smågal som ekte geni skal vere, ein arbeidsnarkoman utan tid eller evne til å gå inn i nære relasjonar. Etter at han emigrerte frå Europa til USA, budde han resten av livet på hotellrom med romnummer som kunne delast på tre, sporadisk i selskap med sjuke duer han tok seg av.

Mangel på smerte
Lyn er eit stimulerande møte med ein historisk person, men den dimensjonen som manglar, er smerte. Å vere geni er ganske sikkert ei anna livsoppleving enn å ikkje vere det, men i framstillinga til Echenoz er det som om eit genialt sinn gjer mennesket til ein av dei robotane Gregor sjølv fekk idéen til. Men dei mange tvangshandlingane må ha oppstått ut av noko anna enn eit oppheng i hjernemekanikken?

Det som derimot kjem fram klart og tydeleg, er at sjølv ikkje geni kjem seg opp og fram utan ein viss velvilje frå sine medmenneske. Sjølv dei mest briljante idear kan bli ignorert eller latterleggjort, ja, kanskje spesielt dei briljante ideane står i fare for å bli avvist av slike som tolkar alt avvik frå normalen som idioti. No er ikkje det ei påtrengjande problemstilling i mitt liv, men det kan vere greit å ha i bakhovudet likevel.

Lyn er sjuande roman på norsk av den prisløna forfattarskapen til Echenoz, omsett med spiss og presis penn av Tom Lotherington. Det er godt å ha dei til gode for framtidige litterære utskeiingar.

Meldinga er tidlegare publisert i Dag og Tid.


Om politisk poesi

Politikken er tilbake i poesien – og denne gongen er det personleg: Det ligg kimar til opprør i å insistere på retten til å føle «feil». Ikkje minst er demonstrative dikt eit opprør mot normer for den gode smak.

«Og til sidst dette med at kunsten, åh kunsten, ikke skal tage parti, dette med, at det skulle være så grænseoverskridende spændende ikke at vide, om en forfatter der har skrevet en racistisk tekst mon også selv er racist, denne lille de riges juleleg (…) Jo, lad os skælme, lad os være åbne og forstyrrede og mange, men lad os ikke give magten hvad den vil ha, hvis du vil være reelt grænseoverskridende, så tag parti.»

Det er den danske poeten Asta Olivia Nordenhof som slik seier si hjartans meining om at politiske spørsmål så lenge har blitt gjort til spørsmål om privat moral, ikkje berre i offentleg debatt, men i litteraturen (statusoppdatering på Facebook 23. februar i år).

Eg har lenge lurt på om ikkje politisk litteratur er på veg inn i varmen igjen, men det var først i 2016 det verka som eit faktum også i Noreg: «Politisk litteratur» er ikkje lenger synonymt med «estetisk mindreverdig», men blir av mange oppfatta positivt som at forfattaren er velinformert, samfunnsengasjert og vil noko.

Eg er i alle fall lei av at kunst og kultur blir oppfatta som pynt, underhaldning og rom for undring, noko folk kan slappe av med etter dei seriøse nyhenda og før sporten. Du veit; slikt nokre av oss driv med fordi vi ikkje gidd å skaffe oss ein ordentleg jobb, men berre vil ha pengar frå staten for å leike oss med uforpliktande historier og intrikate resonnement.

Det var i 2013 det begynte å boble rundt dette her til lands, då Freddy Fjellheim og Espen Stueland tok initiativ til å etablere Forfatternes klimaaksjon. Aksjonen møtte motbør både frå dei som meinte at politikk ikkje har noko i estetikken å gjere og dei som ikkje skjøna kva forskjell forfattarar kunne gjere.

Ser vi oss derimot rundt i dag, er politikken overalt i kunsten. Og er det rart? Medan politikk berre for få år sidan var noko vi oppfatta som like traust og føreseieleg som årstidene, verkar det no som om kva helst kan skje. Ein karikatur av ein mann blir vald til president i USA, og vår eiga regjering vil ta statsborgarskapen frå heile familiar utan at sakene blir prøvd i retten. Plutseleg kjennest politikk viktig – skremmande viktig. Då er det vanskeleg å halde fast på tanken om at kunsten for all del ikkje må bli politisk, slikt må vi overlate til andre. Ja, berre sjå kor bra det har gått.

I førre nummer av BLA spurte eg om poesidebutantane i 2016 let bøkene ende opp i tru, håp og kjærleik fordi liding og tap er tabu. Eg trur framleis at den tanken kan ha noko for seg, men det finst også ein annan måte å sjå det på: Å navigere mot håp og gode kjensler kan vere å insistere på sin rett til å søkje lykka for seg og sine – og dét er ei politisk rettigheit. Kva finn vi om vi leitar etter politikk i samtidspoesien?

Les resten av essayet i BLA. Teksten vart først publisert i BLA nr. 2/2017


Poesidebutantane 2016

Lidande, lengtande – men håpefulle? Er håpet obligatorisk fordi liding og tap er det nye tabuet?

Det er alltid fare for at ein overdriv likskapane når ein skal skrive om fleire bøker, spesielt når ein, som meg, ser etter nye tendensar. Men er det ikkje litt påfallande at alle poesidebutantane i 2016 skriv om psykisk smerte og framandgjering, men at dei fleste likevel tonar ut i tru, håp og kjærleik?

At alle poesidebutantane i fjor var kvinner, trur eg ikkje seier noko om utviklinga på feltet, for så langt ser det ut til at det er flest menn som skal debutere med dikt i 2017. Det kan likevel vere greitt å ha kjønnsperspektivet i bakhovudet gitt at seksualitet, kjærleik og familie var sentrale motiv. Band til slekt og tradisjon var også viktig. Men la meg, for å halde på interessa, starte med sexen.

Sex og opprør
Nyleg såg eg Pussy Riots musikkvideo til låta «Make America Great Again», ei lite subtil åtvaring om Donald Trumps totalitære tendensar. Det visuelle uttrykket og kroppsspråket er tydeleg seksualisert, og det fekk meg til å lure: Kan seksualitet framleis verke undergravande i vår pornofikserte kultur, eller er det mest eit middel for å få merksemd? Uansett er sex er eit tema som alltid har hatt ei kopling til makt og dermed politikk.

På 1960-talet inspirerte filosofen Herberg Marcuse venstreintellektuelle med påstanden om at seksuell frigjering var naudsynt for politisk frigjering. Tanken var at seksualitet er uløyseleg knytt til livskraft, kreativitet og motivasjon – berre snu på Funcadelic sin legandarisk albumtittel frå 1970, så har du det: «Free your ass and your mind will follow».

Det stemte kanskje på 70-talet då ungdom med langt hår, panneband og slengbukser gjekk i demonstrasjonstog og ropte «Make Love, Not War!»; den seksuelle revolusjonen og politisk opprør gjekk hand i hand. Og det er lett å førestelle seg kor frigjerande dette må ha vore for dei som vaks opp i ei tid då strenge sosiale hierarki, frykt for atomkrig og sterke seksuelle tabu hadde lagt ein kraftig dempar på ungdommeleg livsutfalding.

Men når eg les dei to yngste av poesidebutantane frå 2016, Ingvild Lothe (f. 1990) og Maiken Horn Bolset (f. 1989), vert eg mint på kor mykje samfunnet har endra seg frå då til no. Og ein kan neppe seie at historia har gitt Marcuse rett: Det er mykje fint ein kan seie om ungdom i dag, men at seksuell fridom har ført til sterkare politisk engasjement kan ein vanskeleg påstå. I staden kan det verke som sex har blitt ein ny arena for prestasjonspress.

Hos Bolset og Lothe er fri sex ei sjølvfølge, men skildringane er prega av desillusjon; sex er assosiert med rutine, tenester og av og til audmjuking. Emosjonell intimitet er berre unntaksvis involvert.

Les resten av essayet her. Det er tidlegare publisert i BLA nr. 1/2017.