Line Baugstø: Sommer uten brev

Då menn var menn og kvinner ulukkelege: Line Baugstø teiknar eit fint tidsbilete, men fortel overtydeleg om prisen for sjølvrealisering.

Trass dei assosiasjonane årstalet 1968 gir om sint ungdom som brenn bh-ar og går i demonstrasjonstog mot USAs krigføring i Vietnam, var familie- og samfunnslivet enno ikkje prega av den politiske radikaliseringa og kvinnekampen som breidde seg for alvor i Noreg først på 70-talet. Det vert tydeleg i tidsbiletet Line Baugstø teiknar i sin nye roman Sommer uten brev, som dermed minner om Anne B. Ragdes skildring av same periode i Jeg skal gjøre deg så lykkelig frå 2011. Både kjønnsrollene og omgangsformene verkar uventa fjerne frå dei vi har idag. Ja, i alle fall i den urbane plapreklassen eg sjølv har etablert meg i.

Dengong då
Hovudpersonen Sigrid er i 20-åra, men aleine med to jenter rett under skulealder fordi ektemannen har realisert draumen om å seie opp jobben som avisfotograf for å leve nokre månader aleine i villmarka i Alaska. For å tene pengar sel ho plastemballasje til husmødre i «Tupperware parties» i private heimar. Skildringa av nervøse, perlekjedeprydde vertinner som presenterer ein blankskurt heim og heimebakst medan dei tiltalar Sigrid som «De» heilt til ho spør «Kan vi ikke være Dus?», verkar uendeleg fjern frå dagens omgangsformer, der debatten går i sosiale media om korvidt kvinnefrigjeringa har gått for langt.

Baugstø er etter kvart ein veletablert forfattar, ho har utgjeve åtte romanar og tre novellesamlingar tidlegare og fått mykje god omtale. Dette er mitt første møte med forfattarskapen, og inntrykket er at ho har eit sikkert grep om forteljeteknikken, men at denne romanen først og fremst er eit portrett av ei kvinne og ein familie i ei anna tid, ikkje eit prosjekt med ambisjonar om litterær nyskaping.

Ut frå desse premissane lukkast Baugstø med prosjektet, og særleg opninga fungerer godt; Sigrid legg merke til at verandadøra står open hos ein nabo, sjølv om huset ser mørkt og tomt ut. Ho tek til å fantasere om kva grunnen kan vere, men det tar fleire dagar før ho vågar å ringe på døra for å finne ut om nokon er heime. Gjennom det får Baugstø fram at mentaliteten og grensene for privatliv må ha vore annleis då enn no; sjølv ville eg ikkje ha nølt i ein slik situasjon, og naboane mine ville nok meine det var uansvarleg å ikkje ta affære.

Bagstø skildrar også på truverdig vis korleis dårleg økonomi og mangelen på brev frå ektemannen gradvis slit på psyken til Sigrid og gjer henne engsteleg og oppfarande.

Prisen for utopien
Imidlertid er det første kapitlet om ektemannen Erlings tur til Canada, svært ordinært både i form og innhald. Det blir betre etter kvart, men når Erling på eit punkt gjennomskodar sin eigen utopi om «den siste utposten» i møte med den fattige lokalbefolkninga, skjer det ved at omtrent det blir sagt like ut. Enkelt og tydeleg, men ikkje særleg spennande.

Skildringane av ektefellane legg seg tett opp til den vanlege førestellinga om at mannen lengtar etter fridom og spenning, gjerne i naturen (som journalist Kjetil Østli med kompani har gjort sitt for å forsterke med nettmagasinet Harvest), medan kvinna ber kostnaden og legg eigne draumar på is for å prioritere familien. Problemet er ikkje truverdet, men at boka manglar element som gjer akkurat denne forteljinga unik og gir karakterane liv utover dei tematiske poenga dei illustrerer. I sum er boka difor fin som eit par timars tidsreise, men gjer ikkje varig inntrykk.

Tidlegare publisert i Dag og Tid.

Advertisements

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut / Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut / Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer no med Google+-kontoen din. Logg ut / Endre )

Koplar til %s

%d bloggarar likar dette: