26 tørka blomar, fem kakeoppskrifter og ein artig strek

Boka med tittelen 26 små romaner inneheld nesten alt unntatt ein roman.

Prosa
Marit Tusvik:
26 små romaner
Oktober 2011

Korleis kategoriserar ein ei bok som i tittelen påstår å innehalde 26 romanar? Og det i ei lita bok på 187 sider, som i tillegg til dei korte tekstane rommar teikningar og kakeoppskrifter? Eg las først sjangervalet i tittelen som munter trass, tydeleg villeiande, og dermed noko eg ikkje trengde å ta på alvor. Litt arrogant der. Med ein gong eg sette meg ned for så skrive, framstod tittelen som eit både vesentleg og interessant trekk ved boka.

Romankonsentrat
Dei fleste tekstane har ein kvinneleg eg-forteljar og er på bokmål, men her er òg meir fabel-aktige tekstar, dikt, og nynorsk tekst, teikningar i ein sjarmerande og naivistisk strek samt ein draum gjenfortalt med to sett parallelle liner og omtrent like mange liner tekst. Og altså kakeoppskrifter. Så her kan alt skje.

I den siste teksten, eller, om eg skal vere tru mot konseptet, roman nr. 26, Som japanske tørkede blomster som først folder seg ut i vann, kjem forklaringa på tittelvalet. Forteljaren har ein samtale med si avlidne mor (jepp!), og ho har ikkje mykje til overs for romanar bygde opp som ”katedralar”: ”Hvorfor kan en ikke bare presse hver enkelt hendelse i livet sammen og la dem ligge i fred, som de japanske tørkede blomstene som først folder seg ut i vann?” Tanken er altså at dei korte tekstane er eit slags romankonsentrat, berre tilset – ja, kva skal vi seie? Tid? Assosiasjonar? Fantasi?

Om novellene til Alice Munro, som stadig er på lista over mogelege Nobelprisvinnarar, vert det ofte sagt at dei er så innhaldsrike og fortetta at å ha lese ei av dei kjennest som å ha lese ein heil roman. Omgrepet ”roman” er altså i denne samanhengen å forstå som ei heidersnemning. Spørsmålet vert då om tekstane til Tusvik gir så mykje å tenkje på at det rettferdiggjer nemninga.

Sjarmtrollprisen
Eg kan ikkje seie at eg har grubla mykje på tekstane etter endt lesing, så om det er kriteriet, kan eg ikkje kalle dei for ”komprimerte romanar”. Kanskje med eit unntak: Gunnar & Grace, historia om ektemannen som var borte frå fem om morgonen til ti om kvelden kvar dag, slik at ungane på spørsmål om kven Gunnar var, svara: ”Han er en mann som mamma ligger med i sengen om søndagene!” Men så blir han pensjonert, til jubel hos kona: ”Han forsvant i seksti år. Og så fant vi hverandre igjen, er det ikke fantastisk?” Ikkje ein bitter tone hos henne, altså.

Og det finn ein ikkje i resten av boka heller, tvert om er det mykje meir å glede seg over. Tusvik skriv leikent, velformulert og med stort, humoristisk alvor. Den dominerande tematikken er korleis eg-forteljaren har tenkt på, lengta etter, sverma for, elska, krangla med og sørgd over menn, heilt frå barndommen og til ho møter ferjemannen som skal ta henne på den siste reisa. Det er berre å nikke gjenkjennande, både til det og skildringa av kor ”gode” speil blir av å ha berre ei 15 watts lyspære over seg. Sjangrar til side – Sjarmtrollprisen for 2011 går til Tusvik.

Tidlegare publisert i Dag og Tid.

Advertisements

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut / Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut / Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer no med Google+-kontoen din. Logg ut / Endre )

Koplar til %s

%d bloggarar likar dette: